"Να μιλάς..."

Η αξία της φωνής του παιδιού στο σχολείο: Στην καθημερινότητα της σχολικής ζωής, πολλές φορές ζητάμε από τα παιδιά να "ακούν", να "συμμορφώνονται", να "σέβονται τους κανόνες". Όμως, πόσο συχνά τα ενθαρρύνουμε να μιλούν; Να διατυπώνουν σκέψεις, να διαφωνούν, να κάνουν ερωτήσεις, να λένε τη γνώμη τους;

Στην πραγματικότητα, το παιδί δεν μαθαίνει να είναι ενεργός πολίτης όταν κάθεται ήσυχο. Μαθαίνει να είναι πολίτης όταν εκφέρει λόγο, όταν νιώθει ότι η φωνή του έχει σημασία, ότι ακούγεται πραγματικά, και όχι απλώς «του δίνεται ο λόγος».

Η φωνή του παιδιού ως πυρήνας της σχολικής ζωής

Το σχολείο δεν πρέπει να είναι μόνο ένας χώρος κανόνων και υποχρεώσεων. Πρέπει να είναι χώρος ελευθερίας και έκφρασης. Η φωνή του παιδιού είναι συστατικό στοιχείο αυτής της ελευθερίας.

Το παιδί έχει δικαίωμα να εκφράζει τις σκέψεις του για:

• το πώς μαθαίνει,

• τι το απασχολεί στην τάξη και στη ζωή του,

• την κοινωνία, το περιβάλλον, τις σχέσεις με τους άλλους.

Η φωνή του παιδιού δεν είναι απλώς λόγια στον αέρα, είναι μια σημαντική συμμετοχή στον κόσμο γύρω του.

Η φωνή στην πράξη: Σχολικά συμβούλια, ιστολόγια, εκθέσεις ιδεών

Ένα σχολείο που σέβεται τη φωνή του παιδιού:

• δημιουργεί σχολικά συμβούλια μαθητών, όπου συζητούνται πραγματικά θέματα του σχολείου, όπως πώς να βελτιωθούν οι συνθήκες ή να οργανωθούν εκδηλώσεις,

• δίνει χώρο σε μαθητικά ιστολόγια, ραδιοφωνικές εκπομπές, τοίχους έκφρασης,

• επιτρέπει στο παιδί να γράφει και να μιλά ελεύθερα για όσα το προβληματίζουν: φιλία, μοναξιά, σεβασμός, αδικία, όνειρα.

Γιατί όλα αυτά;

Γιατί το παιδί που μεγαλώνει μαθαίνοντας να σωπαίνει, δύσκολα θα μιλήσει όταν δει κάτι άδικο ή άσχημο γύρω του.
Δύσκολα θα πει «όχι» στην αδικία, στο ψέμα, στην αδιαφορία.
Αλλά το παιδί που μαθαίνει να μιλά με θάρρος και σεβασμό, θα γίνει ο αυριανός ενήλικας που:

• σέβεται τους άλλους,

• υπερασπίζεται το σωστό,

• αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στην κοινότητα του.

Αυτός είναι ο σκοπός της εκπαίδευσης: όχι μόνο να γεμίζει μυαλά με γνώσεις, αλλά να ελευθερώνει φωνές με νόημα.